DE POLITIEKE CODE De Politieke Code

Wat de Code oplevert op echte uitspraken

18 uitspraken van 10 partijen, langs dezelfde meetlat gelegd. 8 voldoen, 10 niet. Bij elke case staat de uitspraak, de bron en de regel waaraan is getoetst.

Voldoet aan de Code

Joost Eerdmans
Joost Eerdmans JA21
RTL-verkiezingsdebat19 oktober 2025Bekijk vanaf 57:59
Er is ons verkocht dat die spreidingswet zou komen omdat de instroom zou dalen. Die instroom zit nog steeds op 1000 asielzoekers per week.
Je wekt geen verkeerd beeldRegel 6 essentiële context · Regel 7 vergelijkingen

Het genoemde cijfer komt overeen met de officiële weekcijfers voor de periode waarop de uitspraak blijkens haar formulering ziet.

Lees de volledige analyse

Voldoet aan de Code

Dilan Yeşilgöz
Dilan Yeşilgöz VVD
RTL-verkiezingsdebat12 oktober 2025Bekijk vanaf 21:43
8 miljard lastenverzwaring richting bedrijven alleen al vanuit D66.
Wat je als feit presenteert, kloptRegel 2 feitelijke juistheid · Regel 5 cijfers, grafieken en visualisaties

Het genoemde bedrag is een gangbare afronding van de 7,7 miljard die het CPB voor lastenverzwaring bedrijven bij D66 vermeldt.

Lees de volledige analyse

Voldoet aan de Code

Dilan Yeşilgöz
Dilan Yeşilgöz VVD
RTL-verkiezingsdebat12 oktober 2025Bekijk vanaf 19:22
Opgeteld, deze drie partijen hebben een lastenverzwaring richting bedrijven al van 32 miljard.
Wat je als feit presenteert, kloptRegel 2 feitelijke juistheid · Regel 7 vergelijkingen

De optelsom komt overeen met de som van de drie partijbedragen, en de opgetelde posten betreffen dezelfde grootheid over dezelfde periode.

Lees de volledige analyse

Voldoet aan de Code

Rob Jetten
Rob Jetten D66
RTL-verkiezingsdebat12 oktober 2025Bekijk vanaf 18:14
U wilt nog meer bezuinigen op ontwikkelingssamenwerking. Eigenlijk niks doen om de klimaatdoelen te halen en u bezuinigt anderhalf miljard op onderwijs en innovatie en dat is heel slecht voor het investeringsklimaat voor ondernemers.
Je geeft een ander eerlijk weerRegel 8 onjuiste weergave van een politieke tegenstander · Regel 2 feitelijke juistheid

Het genoemde bedrag komt overeen met de doorrekening; de toevoeging 'en innovatie' is onnauwkeurig maar maakt de kern van de weergave niet wezenlijk onjuist.

Lees de volledige analyse

Voldoet aan de Code

Geert Wilders
Geert Wilders PVV
Tweede RTL-verkiezingsdebat12 november 2023
Er zijn 21.000 mensen die op de wachtlijst staan voor een verpleeghuis.
Wat je als feit presenteert, kloptRegel 2 feitelijke juistheid · Regel 3 onderbouwing van claims

Het genoemde aantal ligt binnen de bandbreedte van de officiële cijfers van het Zorginstituut Nederland, ongeacht of de groep die al elders is opgenomen wordt meegeteld.

Lees de volledige analyse

Voldoet aan de Code

Lilian Marijnissen
Lilian Marijnissen SP
RTL-debat12 november 2023
Om nu concreet iets te doen aan de woningnood, willen wij de leegstand aanpakken. Als je kijkt naar de woningen die langer dan drie maanden leeg staan, heb je een stad zo groot als Eindhoven. In tijden van woningnood is dat bijna crimineel.
Je wekt geen verkeerd beeldRegel 7 vergelijkingen · Regel 6 essentiële context

Zij benoemt precies de CBS-categorie waarop haar getal betrekking heeft, en vergelijkt woningen met woningen.

Lees de volledige analyse

Voldoet aan de Code

Laurens Dassen
Laurens Dassen Volt
Nieuwsuur7 november 2023
Voor het lerarentekort moeten we in ieder geval zorgen dat de administratieve druk flink omlaag gaat. Leraren zijn nu 6,5 uur per week bezig met administratieve lasten.
Wat je als feit presenteert, kloptRegel 3 onderbouwing van claims

Het genoemde aantal valt binnen de 6 tot 8 uur per week die de Algemene Rekenkamer vaststelt voor het schooljaar waarin hij sprak.

Lees de volledige analyse

Voldoet aan de Code

Dilan Yeşilgöz
Dilan Yeşilgöz VVD
RTL-verkiezingsdebat12 november 2023
Als je kijkt op dit moment, hoeveel Nederlanders afhankelijk zijn van die toeslagen, ik meen ongeveer tweederde van alle Nederlanders, dan weet je dat we dat niet morgen hebben geregeld.
Wat je als feit presenteert, kloptRegel 2 feitelijke juistheid

Ongeveer tweederde van de huishoudens ontvangt één of meer toeslagen, en zij formuleert het aandeel met het voorbehoud 'ik meen ongeveer'.

Lees de volledige analyse

Voldoet niet aan de Code

Henri Bontenbal
Henri Bontenbal CDA
RTL-verkiezingsdebat19 oktober 2025Bekijk vanaf 01:15:46
Er is positieve en er is negatieve arbeidsmigratie. En we hebben het over de negatieve arbeidsmigratie. Ongeveer 60 procent van de daklozen is ex-arbeidsmigrant. Die slapen dus onder de bruggen en de tunnels in Rotterdam en het Leger des Heils mag daar weer voor zorgen.
Wat je als feit presenteert, kloptRegel 3 onderbouwing van claims · Regel 6 essentiële context

Het genoemde percentage betreft in de aangehaalde bron mensen die op straat leven, terwijl de uiting spreekt over alle daklozen: een groep die volgens het CBS ruim drie keer zo groot is.

Lees de volledige analyse

Voldoet niet aan de Code

Dilan Yeşilgöz
Dilan Yeşilgöz VVD
WNL Op Zondag7 september 2025
Huishoudens leunen er echt op. Het kan zo 400 à 500 euro netto per maand schelen voor een gezin.
Je wekt geen verkeerd beeldRegel 6 essentiële context · Regel 3 onderbouwing van claims

Het bedrag geldt volgens de eigen onderbouwing van de partij onder specifieke voorwaarden, waaronder afschaffing ineens, en die voorwaarden ontbreken in een uiting die het koppelt aan huishoudens in het algemeen.

Lees de volledige analyse

Voldoet niet aan de Code

Dilan Yeşilgöz
Dilan Yeşilgöz VVD
RTL-verkiezingsdebat12 oktober 2025Bekijk vanaf 01:01:54
Als ik naar uw verkiezingsprogramma kijk, dan zie ik inderdaad dat de hypotheekrenteaftrek verdwijnt, ik zie dat de inkomstenbelasting stijgt, ik zie dat de btw op boodschappen stijgt, ik zie dat er een belasting komt op in de file staan, ik zie dat de benzine duurder wordt, dat u de gratis kinderopvang voor werkenden schrapt, en dat u met het belastinggeld van de mensen thuis en van bedrijven garant wil staan voor de schulden, de staatsschulden van Frankrijk en Italië.
Je geeft een ander eerlijk weerRegel 8 onjuiste weergave van een politieke tegenstander

Het aangehaalde programma spreekt over gemeenschappelijk aan te gane Europese schulden onder strenge voorwaarden en sluit financiering van begrotingstekorten uitdrukkelijk uit; Frankrijk en Italië komen in het hele programma niet voor.

Lees de volledige analyse

Voldoet niet aan de Code

JA21 JA21
Verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezingen 20251 september 2025
De vliegbelasting afschaffen.
Je wekt geen verkeerd beeldRegel 4 misleiding · Regel 6 essentiële context

De programmatekst kondigt afschaffing aan terwijl de gelijktijdig bij het CPB aangeleverde maatregel de belasting behoudt; dat verschil is geen technische preciezering maar een tegengestelde keuze.

Lees de volledige analyse

Voldoet niet aan de Code

Doğukan Ergin
Doğukan Ergin DENK
Bericht op X22 oktober 2025
Scholieren kiezen massaal voor DENK. Als het aan hen ligt haalt DENK aanstaande woensdag 26 zetels. De toekomst is niet bang, De toekomst is van ons.
Je wekt geen verkeerd beeldRegel 5 cijfers, grafieken en visualisaties · Regel 3 onderbouwing van claims

De gedeelde afbeelding presenteert zich als de landelijke uitslag van de Scholierenverkiezingen 2025, terwijl die uitslag op dat moment nog niet was vastgesteld en de gegevens van één school betroffen.

Lees de volledige analyse

Voldoet niet aan de Code

Mona Keijzer
Mona Keijzer BBB
Eigen campagnefilmpje van ruim twaalf minuten20 november 2023
De middenklasse die 80 cent belasting betaalt over elke extra verdiende euro.
Je wekt geen verkeerd beeldRegel 6 essentiële context · Regel 3 onderbouwing van claims

Het genoemde bedrag komt uit een tabel die uitsluitend alleenverdieners met twee kinderen en een huurhuis betreft, terwijl het wordt gepresenteerd als kenmerkend voor de middenklasse als geheel.

Lees de volledige analyse

Voldoet niet aan de Code

Jesse Klaver
Jesse Klaver GroenLinks-PvdA
Pauw & De Wit (BNNVARA)9 oktober 2025circa 17:25
Weet u hoe we dat noemen? Palingpopulisme.
Wees hard op de inhoud, niet op de persoonRegel 10 persoonsgerichte politieke communicatie

Het element 'paling' verwijst naar Keijzers Volendamse achtergrond en heeft geen redelijk aanwijsbare functie voor de inhoudelijke kritiek; daardoor wordt de uiting nodeloos persoonsgericht.

Lees de volledige analyse

Voldoet niet aan de Code

Halbe Zijlstra VVD
VVD-congres21 mei 2016
Ik was begin 2006 aanwezig in de datsja van Vladimir Poetin.
Wat je als feit presenteert, kloptRegel 2 feitelijke juistheid

De spreker was niet aanwezig bij de ontmoeting die hij beschreef, en heeft dat later zelf erkend.

Lees de volledige analyse

Voldoet niet aan de Code

Dilan Yeşilgöz
Dilan Yeşilgöz VVD
Over nareis op nareis1 november 2023
Het gaat over duizenden mensen — hoeveel exact weten we niet.
Wat je als feit presenteert, kloptRegel 2 feitelijke juistheid · Regel 3 onderbouwing van claims

Het ging volgens de IND om 780 ingewilligde verzoeken in vier jaar; de spreker heeft de fout later zelf erkend.

Lees de volledige analyse

Voldoet niet aan de Code

Geert Wilders
Geert Wilders PVV
Partijbijeenkomst op de verkiezingsavond19 maart 2014
Willen jullie in deze stad en in Nederland meer of minder Marokkanen? … Nah, dan gaan we dat regelen.
Wees hard op de inhoud, niet op de persoonRegel 11 discriminatie, demonisering en haat

Een bevolkingsgroep die uitsluitend naar nationale afstamming is aangeduid, wordt als groep gepresenteerd als iets waarvan er minder zouden moeten zijn.

Lees de volledige analyse

Ook onderzocht, niet opgenomen

Niet elke uitspraak die wij onderzoeken haalt deze pagina. Soms blijkt bij controle van de oorspronkelijke bron dat er niets te toetsen valt — ook wanneer de case er op het eerste gezicht goed uitzag.

Hoe wij deze uitspraken kiezen

Wij zijn geen commissie. Deze analyses zijn opgesteld door de initiatiefnemers van de Politieke Code, volgens een vooraf gepubliceerd selectieprotocol. Dat protocol is vooraf gepubliceerd zodat achteraf te controleren is of wij ons aan onze eigen methode hebben gehouden.

Bevat een analyse achteraf een fout, dan corrigeren wij die op dezelfde plaats, met vermelding van wat is gewijzigd en wanneer. De Code vraagt dat van politici. Wij binden ons vooraf aan dezelfde regel.

Iedere betrokkene kan op elke analyse reageren. Een reactie wordt integraal toegevoegd.

Lees hoe dit tot stand kwam, inclusief wat er misging