DE POLITIEKE CODE De Politieke Code

Voorbeelden

Jesse Klaver

Jesse Klaver GroenLinks-PvdA

Pauw & De Wit (BNNVARA), gericht aan Mona Keijzer · 9 oktober 2025

GroenLinks en de PvdA zijn in 2026 gefuseerd tot Progressief Nederland (PRO). Deze uitspraak dateert van vóór die fusie en wordt daarom toegeschreven aan GroenLinks-PvdA.

Weet u hoe we dat noemen? Palingpopulisme.

Wees hard op de inhoud, niet op de persoonRegel 10 persoonsgerichte politieke communicatie

Voldoet niet aan de Code

Het element 'paling' verwijst naar Keijzers Volendamse achtergrond en heeft geen redelijk aanwijsbare functie voor de inhoudelijke kritiek; daardoor wordt de uiting nodeloos persoonsgericht.

De analyse

Gezegd in een debat over Keijzers wetsvoorstel om gemeenten te verbieden statushouders voorrang te geven bij sociale huurwoningen. De Raad van State noemde dat voorstel discriminerend en in strijd met de Grondwet. Vlak voor de uitspraak zei Klaver: 'U bent een dienaar van de Kroon. U bent eerder ontslagen als staatssecretaris, omdat u toen ver over de schreef ging. U gaat hier weer over de schreef.'

Regel 10 verlangt dat een kwetsend element een redelijk aanwijsbare functie heeft voor het politieke punt dat wordt gemaakt. Klaver mag Keijzer scherp aanvallen op haar voorstel, op haar omgang met instituties of op wat hij als populisme ziet — dat is inhoudelijke politieke kritiek en die valt volledig binnen de Code.

Het woord 'populisme' draagt dat punt in zijn geheel. Het voorvoegsel 'paling' verwijst naar haar afkomst uit Volendam en voegt niets toe aan het argument: het onderbouwt het niet en verduidelijkt het niet. Het is een eigenschap van de persoon, niet van het standpunt.

De toets is niet of de uiting bijzonder grof is. Regel 10 toetst niet de zwaarte maar de functionaliteit van het kwetsende element.

Keijzer reageerde op X: 'Het verdrietige is dat Jesse Klaver hier laat zien hoe hij en de zijnen denken over mensen die niet hoogopgeleid, links en progressief zijn.'

Bronnen

  • De uitingPauw & De Wit (BNNVARA), 9 oktober 2025Uitzending van donderdag 9 oktober 2025, circa 17:25; de formulering is onafhankelijk weergegeven door de NOS en door Taalbank
  • ContextRaad van State, advies over het wetsvoorstelVoorstel discriminerend en in strijd met de Grondwet

Deze analyse is opgesteld door de initiatiefnemers van de Politieke Code. Er bestaat nog geen onafhankelijke commissie; het instellen daarvan is wat wij voorstellen.

Klopt er iets niet? Laat het weten — een correctie verschijnt op deze pagina, met datum en reden.