JA21 JA21
Verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezingen 2025, pagina 36 · 1 september 2025
De vliegbelasting afschaffen.
Je wekt geen verkeerd beeldRegel 4 misleiding · Regel 6 essentiële context
✕Voldoet niet aan de Code
De programmatekst kondigt afschaffing aan terwijl de gelijktijdig bij het CPB aangeleverde maatregel de belasting behoudt; dat verschil is geen technische preciezering maar een tegengestelde keuze.
De analyse
Dezelfde strekking staat in het Luchtvaartplan 2030 van de partij.
In het CPB-maatregelenbestand bij Keuzes in Kaart 2027-2030 staat namens JA21 de maatregel 'Terugdraaien aanpassing vliegbelasting', met de codes JA21_173_a, JA21_173_b en JA21_173_c en een budgettair effect van −0,3 miljard euro in 2030. De bijbehorende toelichting: 'JA21 voert de geplande aanpassingen van de vliegbelasting in 2027 niet door. Dit is een beperkte lastenverlichting.' De bestaande vliegbelasting blijft dus bestaan.
Het CPB schrijft zelf dat de aangeleverde maatregelen het uitgangspunt vormen voor de doorrekening en niet de gepubliceerde programma's, en dat verschillen kunnen ontstaan doordat het CPB concretere maatregelen nodig heeft. Verschillen zijn dus structureel mogelijk en soms legitiem.
Die verklaring dekt echter een preciezering, geen omkering. Afschaffen en behouden zijn geen twee formuleringen van dezelfde maatregel maar tegengestelde beleidskeuzes. Nieuwsuur stelde bovendien vast dat het verschil voor kiezers niet zichtbaar was: het stond niet in het programma, niet op de website en niet in de Stemwijzer.
Bronnen
- De uitingJA21-verkiezingsprogramma 2025Pagina 36
- ToetsbronCPB, Keuzes in Kaart 2027-2030maatregelen_kik-2730.xlsx, codes JA21_173_a/b/c
- ContextNieuwsuur, 14 oktober 2025Met reactie van Joost Eerdmans
Deze analyse is opgesteld door de initiatiefnemers van de Politieke Code. Er bestaat nog geen onafhankelijke commissie; het instellen daarvan is wat wij voorstellen.
Klopt er iets niet? Laat het weten — een correctie verschijnt op deze pagina, met datum en reden.