Een burgerinitiatief

Politiek mag hard zijn. Maar wat je zegt moet kloppen. En hoe je het zegt doet ertoe.

Wij stellen dertien regels voor, en een onafhankelijke plek waar iedere burger een politieke uitspraak kan laten toetsen.

Steun ons → Lees de code →

Actueel · 25 september 2026

In het debat erkende de minister dat hij de Kamer op het verkeerde been had gezet. Wij vulden onze analyse aan.

Wetgevingsoverleg Tweede Kamer · 23 juni 2026

David van WeelVVD

Daarnaast gaat het in het rapport van de Rekenkamer ook voor een heel groot deel over meldingen.

✕Voldoet niet aan de Code

Van de 10.000 zaken in het rapport is 10% een melding. De minister betwist dat cijfer niet, en kan het met politiecijfers niet verifiëren.

Getoetst aan Regel 2 · feitelijke juistheid en Regel 3 · onderbouwing van claims

Ook de Rekenkamer hebben we getoetst: haar verwijt over 200 zedenzaken is in de stukken waarnaar zij verwijst niet terug te vinden. Dat oordeel nemen we daarom niet over.

Lees de analyse

Zo werkt het op echte uitspraken

Tweede RTL-verkiezingsdebat · 12 november 2023

Geert WildersPVV

Er zijn 21.000 mensen die op de wachtlijst staan voor een verpleeghuis.

✓Voldoet aan de Code

Het genoemde aantal ligt binnen de bandbreedte van de officiële cijfers van het Zorginstituut Nederland, ongeacht of de groep die al elders is opgenomen wordt meegeteld.

Getoetst aan Regel 2 · feitelijke juistheid

Lees de analyse

Pauw & De Wit (BNNVARA) · 9 oktober 2025

Jesse KlaverGroenLinks-PvdA

Weet u hoe we dat noemen? Palingpopulisme.

✕Voldoet niet aan de Code

Het element 'paling' verwijst naar Keijzers Volendamse achtergrond en heeft geen redelijk aanwijsbare functie voor de inhoudelijke kritiek; daardoor wordt de uiting nodeloos persoonsgericht.

Getoetst aan Regel 10 · persoonsgerichte politieke communicatie

Lees de analyse

Wat de Code wel en niet doet

Wat je vindt is aan jou.
Hoe je het brengt niet.

De Code geeft geen oordeel over politieke opvattingen. Wel over hoe politici feitelijke claims doen, hoe zij toezeggingen presenteren en hoe zij anderen bejegenen.

Een feitelijk onjuiste uitspraak is niet automatisch een leugen. De Code kan vaststellen dat een mededeling niet klopt, zonder te beweren dat iemand bewust onwaarheid sprak.

Geen verbod. Geen boete. Alleen openbaarheid.

Zes principes · dertien regels

Wat je van iedere politicus mag verwachten

01 Wat je belooft, is ergens op gebaseerd Zeg je dat je iets gaat doen, dan ligt daar een uitgewerkt voorstel onder — en je zegt erbij wanneer je er niet zelf over gaat. Regel 1 02 Wat je als feit presenteert, klopt En je kunt desgevraagd laten zien waarop het berust. Regel 2, 3 03 Je wekt geen verkeerd beeld Ook met kloppende cijfers kan dat: door een grafiek, een scheve vergelijking of het weglaten van wat er wezenlijk toe doet. Regel 4, 5, 6, 7 04 Je geeft een ander eerlijk weer Het standpunt van een tegenstander is wat hij heeft gezegd. En hoe ernstiger de beschuldiging, hoe sterker de feiten waarop je haar baseert. Regel 8, 9 05 Wees hard op de inhoud, niet op de persoon Politieke kritiek mag scherp zijn. Maak haar niet nodeloos persoonsgericht en gebruik geen discriminerende, demoniserende of haatdragende communicatie. Regel 10, 11 06 Je bent aanspreekbaar Blijkt iets onjuist, dan corrigeer je het waar je het hebt gezegd — ook als een ander het namens jou heeft geschreven. Regel 12, 13

Lees de code →

19 uitspraken · 10 partijen

Dezelfde meetlat voor iedereen

RTL-verkiezingsdebat · 12 oktober 2025

Rob JettenD66

U wilt nog meer bezuinigen op ontwikkelingssamenwerking. Eigenlijk niks doen om de klimaatdoelen te halen en u bezuinigt anderhalf miljard op onderwijs en innovatie en dat is heel slecht voor het investeringsklimaat voor ondernemers.

✓Voldoet aan de Code

Het genoemde bedrag komt overeen met de doorrekening; de toevoeging 'en innovatie' is onnauwkeurig maar maakt de kern van de weergave niet wezenlijk onjuist.

Getoetst aan Regel 8 · onjuiste weergave van een politieke tegenstander

Bekijk vanaf 18:14 Lees de analyse

RTL-verkiezingsdebat · 19 oktober 2025

Henri BontenbalCDA

Er is positieve en er is negatieve arbeidsmigratie. En we hebben het over de negatieve arbeidsmigratie. Ongeveer 60 procent van de daklozen is ex-arbeidsmigrant. Die slapen dus onder de bruggen en de tunnels in Rotterdam en het Leger des Heils mag daar weer voor zorgen.

✕Voldoet niet aan de Code

Het genoemde percentage betreft in de aangehaalde bron mensen die op straat leven, terwijl de uiting spreekt over alle daklozen: een groep die volgens het CBS ruim drie keer zo groot is.

Getoetst aan Regel 3 · onderbouwing van claims

Bekijk vanaf 01:15:46 Lees de analyse

Bekijk de cases →

Het voorstel

Er bestaat geen plek waar dit kan.
Die willen wij er laten komen.

Een burger legt een openbare politieke uiting voor, met bron en context.
De betrokken politicus krijgt wederhoor en kan volledig reageren.
Een onafhankelijke commissie toetst aan de vooraf vastgelegde regels.
Analyse, reactie en oordeel worden openbaar. Bij een onjuistheid volgt een correctie.

De reclamecode gaat over reclame. Maar het meeste van wat een politicus zegt is dat niet: een debat, een interview, een bericht op sociale media, een verkiezingsprogramma. Daarvoor bestaat geen plek.

Vind jij ook dat politieke partijen zich hierover moeten uitspreken?

Ons doel

10.000

steunbetuigingen
vóór 15 januari 2027

Wat je hiermee zegt

Met mijn steun geef ik aan dat er duidelijke, onafhankelijke afspraken moeten komen over eerlijke en fatsoenlijke politieke communicatie, en dat ik wil dat politieke partijen zich over de Politieke Code uitspreken.

Dit betekent niet dat je elke regel of formulering onderschrijft. Wil je dat wel — of juist niet — dan kun je dat hieronder toelichten.

Wat er daarna gebeurt

Wij leggen de Code voor aan de politieke partijen, met de vraag of zij haar onderschrijven. Wij maken openbaar welke partijen reageren, wat zij antwoorden, en welke partijen niet reageren.

Het aantal bepaalt hoeveel gewicht die vraag krijgt, niet óf zij wordt gesteld. Ook bij een lager aantal gaat zij op dezelfde datum de deur uit.

Politiek mag hard zijn. Maar wat je zegt moet kloppen. En hoe je het zegt doet ertoe.

In het debat erkende de minister dat hij de Kamer op het verkeerde been had gezet. Wij vulden onze analyse aan.

Wat je vindt is aan jou.Hoe je het brengt niet.

Wat je van iedere politicus mag verwachten

Dezelfde meetlat voor iedereen

Er bestaat geen plek waar dit kan.Die willen wij er laten komen.

Vind jij ook dat politieke partijen zich hierover moeten uitspreken?

Wat je vindt is aan jou.
Hoe je het brengt niet.

Er bestaat geen plek waar dit kan.
Die willen wij er laten komen.